Heleen Post is gedragsbioloog en is samen met een team van experts betrokken bij de introductie van de nieuwe chimpanseeman Tanno.
Even voorstellen: Tanno
Maak kennis met Tanno, een 33-jarige chimpanseeman. Tanno is een grote, volwassen chimpansee die sinds 2015 bij Stichting AAP grotendeels alleen in een verblijf leeft. In de Chimpanseevallei van DierenPark Amersfoort wordt hij geïntroduceerd aan de familiegroep, waar Tanno hopelijk in de toekomst zorgt voor nieuwe jongen.
De familiegroep
Onze sterke familiegroep bestaat uit negen chimpansees: Kumi, Wingu, Willy, Mahale, Bibi, Chura, Malaika, Obi en Madu. Omdat de meeste volwassen dieren aan elkaar zijn verwant (familie zijn van elkaar), hebben wij samen met het EEP (EAZA Ex situ Programme, het Europees soortbehoudsprogramma) afgesproken om een nieuwe man aan de groep toe te voegen. Tanno is een chimpansee waarvan de genen (kleine stukjes DNA die je eigenschappen bepalen) nog niet veel voorkomen binnen het EEP-programma. Zijn komst draagt daarom bij aan een gezonde chimpanseegroep van deze bedreigde diersoort; en daarmee aan een gezonde bloedlijn voor de toekomst.
Team van experts
Maar hoe introduceer je een volwassen man in een groep? Kan je hem direct bij de chimpanseegroep plaatsen? Nee, daar gaat een heel zorgvuldig en langdurig introductieproces aan vooraf. Dit kan wel weken tot maanden duren!
Gelukkig hebben wij alle expertise in huis en wordt er ook heel goed samengewerkt met de specialisten vanuit Stichting AAP en een introductie-adviseur van het EEP. Dit hele team van experts heeft een zorgvuldig plan tot in de puntjes voorbereid om de introductie zo goed mogelijk te laten verlopen. Daarbij wordt er bij elke stap heel goed gekeken naar het gedrag van elk individu. Afhankelijk van deze gedragingen van de groep én dat van Tanno worden de volgende stappen in gang gezet. Maar zover zijn we nu nog niet.
De eerste week
Tanno krijgt alle tijd om zijn nieuwe omgeving te ontdekken. De eerste tijd kan hij de andere chimpansees wel horen, maar niet zien. Door te communiceren met (veel) geluid kunnen de apen alvast een beetje aan elkaar wennen. Misschien hoor je dit wel vanaf een afstandje als je door de Chimpanseevallei wandelt.
De eerste keer kennismaken
Wanneer de experts zien dat Tanno en de groep er klaar voor zijn, begint het introductieproces. Hoe dit precies gaat verlopen, weten we over een tijdje. We kunnen nu natuurlijk niet helemaal voorspellen hoe Tanno en de familiegroep op elkaar reageren. Wat we wél zeker weten, is dat dit team van experts dit proces heel voorzichtig en zorgvuldig hebben voorbereid.
Maar hoe nauwkeurig deze voorbereiding ook is, zo’n introductie blijft altijd spannend. Zodra wij merken dat de dieren elkaar niet accepteren, wordt de introductie gestopt. Zo’n kennismaking kan er heftig aan toegaan. Dit kan zowel verbaal (met geluid) als fysiek (bij elkaar in één ruimte) worden. Tanno’s rol in de groep moet nog worden bepaald door de gezamenlijke chimpanseegroep.
Als de specialisten zien dat het té gevaarlijk wordt, doen zij er alles aan om in te grijpen en de groep uit elkaar te halen. We doen wat in onze macht ligt. Maar zoals ik net al zei, we kunnen op dit moment nog niet voorspellen hoe de groep en Tanno op elkaar gaan reageren. Dat is afwachten. En zo’n fysieke introductie doen we pas alleen als alle specialisten zien dat de signalen daar goed voor zijn. Niet eerder. De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan een extra buitenverblijf voor de chimpansees, zodat Tanno ook tijdelijk apart van de groep buiten kan zijn.
Nieuwe jongen
Op dit moment staan we nog helemaal aan het begin van het introductieproces. Over enkele weken (of misschien wel maanden) hopen wij dat Tanno zijn rol in de groep heeft gevonden. De chimpanseeman is hopelijk een goede match met een aantal vrouwen uit de groep. Dus wie weet, slingeren er in de toekomst jongen van Tanno door de Chimpanseevallei. Dat zou leuk zijn!
Chimpanseevallei
Dus, zoals je hebt gelezen, gaat vanaf volgende week iets heel bijzonders gebeuren in de Chimpanseevallei. Om deze kennismaking tussen de dieren zo goed mogelijk te laten verlopen, is het binnenverblijf van de Chimpanseevallei soms gesloten voor jou. Dit geeft het team van specialisten de kans om het gedrag van de dieren extra goed in de gaten te houden. De rest van de Chimpanseevallei is wel te bezoeken!
