Adam Zeeman is Educator in DierenPark Amersfoort. Hij zorgt ervoor dat jij na jouw dagje uit meer te weten bent gekomen over de dierbewoners en hun natuurlijke leefgebied.
Een nieuwe beleving in de Stad der Oudheid
In de Stad der Oudheid is een heleboel te beleven. Je kijkt je ogen uit bij de bavianen, droomt weg bij de leeuwen en… Vanaf nu zie je ook de ratten als nooit tevoren! De Graanschuur is een nieuwe, unieke beleving waar de ratten tussen de voorraadzakken krioelen, over tafels rennen en zelfs boven je hoofd trippelen. Terwijl jij door de deels overdekte Graanschuur wandelt, kom jij alles te weten over de relatie tussen mens en rat. Want mensen en ratten kennen elkaar al héel lang!
Een slechte naam?
Ondanks dat we elkaar al zo lang kennen, is de relatie tussen mens en rat niet altijd goed geweest, en misschien is dat soms nog steeds zo… Ratten staan bekend om het stelen van voedsel en het verspreiden van ziektes. Maar ratten zijn juist ook heel slimme en sociale dieren. Deze knaagdieren lijken altijd een manier te vinden om te overleven, ondanks dat mensen ze proberen te verjagen. Bijzonder!
Hoe het begon – 10.000 jaar geleden
Om te ontdekken hoe de mens en de rat elkaar voor het eerst ‘ontmoetten’, reizen we terug naar 10.000 jaar geleden. In China en Mongolië verbouwden mensen steeds vaker hun eigen voedsel. De tijd van jagers en verzamelaars was voorbij. Nu de landbouw steeds belangrijker werd, verbouwden boeren heel veel voedsel. Ook om te bewaren voor later. Soms hadden zij wel een voedselvoorraad voor een heel jaar! Leuk voor de ratten, want ook deze knaagdieren konden hiervan snoepen. Zo gingen ratten dus steeds vaker in de buurt van de mens leven.
Ratten in het oude Egypte – 2075 jaar geleden
Maar, dat is nog lang niet alles wat je in de Graanschuur tegenkomt. We maken een sprong in de tijd. Ken jij Cleopatra? Deze oude, Egyptische koningin staat bekend om haar liefde voor katten. Wat heeft dit met de ratten te maken?
Nou, de dieren aten dus de voedselvoorraden van de mens op, maar hier waren de Egyptenaren niet blij mee. Om de ratten te verjagen, werden katten ingezet. De katten waren zo goed in dit klusje, dat de dieren er zelfs voor werden vereerd.
Ziekteverspreiders – 675 jaar geleden
Ratten leven al heel lang over de hele wereld. Waar de mens leeft, leeft ook de rat. Daarom kom je ratten in de geschiedenis ook vaak tegen bij belangrijke gebeurtenissen.
Heb je wel eens gehoord van de pest? Dat was een hele erge ziekte die in de Middeleeuwen rondging. Veel mensen dachten dat ratten, en de vlooien die op hen leefden, de ziekte verspreidden. Daarom kregen ratten een slechte naam als ziekteverspreiders.
Maar hadden de dieren ook écht zo’n grote rol in de verspreiding van de pest? Wetenschappers zijn het daar nog steeds niet helemaal over eens. Ratten zijn namelijk erg schone dieren, die zichzelf en hun soortgenoten veel schoonpoetsen. Deze knaagdieren komen alleen graag af op de etensresten die mensen in het afval achterlaten.
De verspreiding van de rat – 375 jaar geleden
Overal, over de hele aarde, leven ratten. Maar oorspronkelijk komt de rat uit Azië. Hoe zijn die dieren dan eigenlijk bij ons in Nederland gekomen? In de 17e eeuw, meer dan 300 jaar geleden, werd voedsel over de wereld verspreid door schepen. Ratten kwamen op dat voedsel af en gingen mee op reis, de hele wereld over. Zo werd niet alleen het voedsel verspreid, maar ook de ratten. Daarom kun jij de knaagdieren nu ook hier in Nederland vinden.
Ratten in de ruimte? – 65 jaar geleden
Je weet nu dat de rat de mens al jarenlang ‘achtervolgt’. Maar soms is het ook andersom! In de ruimtevaart waren ratten ons namelijk voor. In 1960 maakten twee tamme ratten een bijzondere reis… ze vlogen een rondje om de aarde! Pas later, in 1961 ging de eerste mens de ruimte in. Doordat de ratten veilig terug op aarde kwamen, durfden de mensen het ook aan. Al met al mogen we de rat dus erg dankbaar zijn!
Vanaf nu geopend!
In de Graanschuur maak jij dus een reis door de tijd, van wel 10.000 jaar geleden tot nu. En jij kan een van de eersten zijn die dit nieuwe verblijft ontdekt. De Graanschuur is namelijk vanaf nú geopend! Hoor de ratten boven je hoofd trippelen en ontdek met eigen ogen (en oren) hoe de relatie tussen mens en rat door de jaren heen is veranderd. Kom jij de ratten bezoeken?